De onzichtbare organen van de keizer: orgaandonatie in tijden van zeldzaamheid en ideologiedenken

De Minister van Volksgezondheid heeft gisteren besloten dat er geen wijziging van het systeem voor donorregistratie komt. Diverse belangenverenigingen, zoals Nierstichting en de Stichting 2 miljoen Handtekeningen zouden willen dat in Nederland het Actief Donoregistratiesysteem (ADR) zou worden ingevoerd. Dat zou betekenen dat iedere Nederlander automatisch als orgaandonor gezien zou worden, tenzij deze aangegeven heeft dat niet te willen zijn.

De voorzitter van de Nierstichting, Tom Oostrom, vindt de beslissing van de Minister ‘onaanvaardbaar’, zo heeft hij in interviews laten weten. Volgens hem hebben de ziekenhuizen behoefte aan het ADR systeem om een stijging van het aantal geëffectueerde orgaandonoren mogelijk te maken. Een bijzondere aanname, maar daarover zo meer.

Ook wijst Oostrom op het feit dat de discussie wordt gebaseerd op tegenstrijdige onderzoeken die naar eigen inzicht worden gebruikt:

Het is van groot belang dat we ons concentreren op de harde feiten. Jaarlijks gaan er ruim 250 donoren verloren omdat de wens van de overledene onbekend was. Als er niets bekend is weigert 70% van de nabestaanden omdat zij in het duister tasten wat de overledene had gewenst.

In de brief van de Minister van Volksgezondheid wordt verwezen naar drie bronnen: het promotieonderzoek van dr Remco Coppen, een artikel van Horvat uit de Annals of Internal Medicine en naar een reactie op dit artikel dat Yorick de Groot, Hester Lingsma en ik hebben geschreven. De auteurs van deze drie bronnen zouden de uitkomsten van hun onderzoek dus naar eigen inzicht gebruiken. Ik vermoed dat Oostrom alleen doeld op het onderzoek van Coppen en onze reactie op Horvat, immers Coppen en wij geven een ‘onwelkome boodschap’, namelijk dat het ADR systeem in Nederland niet zou werken. Horvat en haar collegae geven aan dat er wel mogelijkheden in het ADR systeem zitten (een welkome boodschap), maar zij vergelijken de inhoud van een rijk gesorteerde fruitmand en laten nogal wat methologische steken vallen, juist dat waar wij op gewezen hebben in onze reactie. Geen eigen inzicht, maar ‘feiten’ en wetenschappelijk ‘outside de box denken’. Dat de uitkomst daarvan onwenselijk is maakt natuurlijk niet dat het ‘eigen inzicht’ is en niet deugdelijk is, maar laat bij de criticaster een ideologische kokervisie zien. Maar ach, een directeur van een belangenvereniging kan ook niet anders, dus is het wel weer begrijpelijk.

In Nederland sterven steeds minder mensen onder de omstandigheden dat zij geschikt zijn voor orgaandonatie. Dat is een groot goed en een weergave van perfect preventiebeleid en toenemende effectiviteit van behandelmogelijkheden. Dat moeten wij als samenleving en politiek omarmen en koesteren. Wij zijn met circa 700 verkeersdoden per jaar, een van de veiligste landen wat verkeersveiligheid aangaat in Europa. Ongeveer 25% van de orgaandonoren lopen voorafgaande aan hun orgaandonatie een ernstig schedelhersenletsel op in het verkeer. Gelukkig steeds minder, perfect, maar dramatisch voor wachtenden op een donororgaan. Circa 60% van de orgaandonoren sterven na een hersenvliesbloeding.  Vaak jonge vrouwen. Door preventie (rookverbod) en betere en snellere behandeling is de sterfte de laatste 20 jaar met 50% gedaald. Perfect, maar dramatisch voor de wachtenden op een donororgaan.  Daar gaat geen enkele systeem iets aan veranderen. De ziekenhuizen zouden baat hebben  met het ADR systeem om meer orgaandonaties te kunnen effectueren. Hoe dan? Moeten artsen dan bij een mogelijke orgaandonor die geen weigering heeft laten registreren tegen de getraumatiseerde familieleden zeggen: ‘Zo, uw dierbare heeft geen bezwaar laten vastleggen, dus gaan we zo over tot orgaanuitname’. Nee, alleen al om humane redenen is dat een barbaarse praktijk die gevoelens schoffeert. Op het moment van sterven past alleen empathie en medelevendheid, geen kille zakelijkheid. Er wordt aan voorbijgegaan aan het feit dat naasten van een patiënt wel eens hele goede redenen voor hun weigering kunnen hebben. Die redenen hebben zij bij een ADR systeem nog steeds, en artsen zouden daar dan zakelijk overheen moeten stappen. Ik weet zeker, in sommige gevallen zouden zij dat alleen al uit lijfsbehoud niet doen.

Een feit is dat zijn dat er toenemend minder mogelijke orgaandonoren in Nederland zijn. Een feit is ook, zoals Coppen heeft laten zien, dat een ADR systeem daar geen oplossing voor geeft.

Ik ben een groot voorstander van transplantatiegeneeskunde, maar laten we in een discussie als bovenstaande ons inderdaad bij de feiten houden. Deze liggen echter buiten het ideologiedenken van belangenverenigingen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s