Drie bewaard gebleven pestdoktermaskers

Artsen en pestmeesters droegen in de zeventiende en achttiende eeuw tijdens pestepidemieen beschermende kleding om besmetting te voorkomen. Voor uitgebreide informatie over deze beschermende maatregelen verwijs ik naar de aparte pagina op mijn website.

Bewaard gebleven pestdoktermaskers. Links het exemplaar uit Ingolstadt, rechts het Berlijnse exemplaar.
Bewaard gebleven pestdoktermaskers. Links het exemplaar uit Ingolstadt, rechts het Berlijnse exemplaar.

Verbazend is het dat er nog steeds historici van mening zijn dat artsen en pestmeesters deze kleding en dan met name de snavelmaskers nooit gedragen hebben en dat alles gebaseerd is op een fabel. Zij hebben echter ongelijk. Nu zijn er naast zeer betrouwbare beschrijvingen in de medische literatuur uit, met name, begin achttiende eeuw, ook nog enige van de snavelmaskers van pestdokters uit de achttiende eeuw bewaard gebleven in musea. Tot nu toe heb ik er drie kunnen traceren. Mooier bewijs dat artsen de maskers daadwerkelijk hebben gedragen is er natuurlijk niet. Ontkennen dat pestartsen in de 17e en 18e eeuw beschermende kleding hebben gedragen is gelijk te stellen aan een ontkenning dat artsen en verpleegkundigen uit de 21ste eeuw die in contact komen met Ebola of SARS slachtoffers beschermende kleding dragen. Onzin dus. Artsen waren zowel in de 17e-18e eeuw als tegenwoordig natuurlijk niet gek.

Maar ter overtuiging van twijfelaars zijn er dus gelukkig maskers bewaard gebleven. Een exemplaar wordt bewaard in het Deutsches Medizinhistorisches Museum in Ingolstadt in Duitsland, een ander vergelijkbaar masker is in maart 2006 bij het veiligheid ‘Im Kinsky’ geveild en voor een aanzienlijk bedrag aangekocht door het Deutsches Historisches Museum in Berlijn. Een derde exemplaar is, ook in Duitsland, in particulier bezit. Dit laatste masker is afgebeeld en beschreven in het boek Fundsache Luther. Archaolgen auf den Spuren des Reformators Dat in 2008 onder redactie van Harals Meller bij Theiss Verlag verscheen.

Authentiek pestmasker. Uit Meller, Fundsache Luther (Theiss, 2008)
Authentiek pestmasker. Uit Meller, Fundsache Luther (Theiss, 2008)

Opvallend is dat de bewaarde maskers en de afbeelding in het boek van Manget, Traite de la Peste (1721) en de gravure van de Franse pestdokter Francois Chicoyneau (bewaard in het Germanisches Nationalmuseum in Neurenberg), en werkzaam tijdens de grote pestepidemie in Marseille in 1720, grote gelijkenis vertonen met de bewaard gebleven maskers. Beter bewijs voor de betrouwbaarheid van de gravures is er eigenlijk niet te vinden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s