De ‘Verpleegkundige blik’ en de eindeloze registratielijstjes

ClickHandlerIn de ‘Scanner’ (nummer 4, april 2014), het personeelskrantje van het Erasmus MC in Rotterdam stond een artikel met de kop ‘Verpleegkundige blik moet weer terug’. Het gaat over de toenemende registratielast in de zorg. Voor alles zijn er scores en scorelijstjes en een gemiddelde verpleegkundige is ongeveer twee-drie uur van haar werkdag bezig met het bijhouden van deze registratie. De beroepsvereniging V&VN, vertegenwoordigd door haar directeur Helma Zijlstra, stelt dat deze handelingen niets met directe zorg te maken hebben, maar uitgevoerd worden in opdracht van de overheid, de IGZ, keurmerken en de zorginstellingen zelf. Er zitten ook nog eens overlappende en dubbele reistraties bij.

In 1976 kwam ik in de zorg terecht en verpleegkundigen moesten toen ook al registreren, maar niet elektronisch en maar weinig: een vochtlijstje (in- en output van vocht) en een verpleegkundige rapportage per dienst. Dat is lang zo geweest maar sluipend kwam alle registratie in de zorg terecht. Heel veel van de observaties die nu in  worden opgenomen verwerkten de verpleegkundigen toen direct in zorg aan het bed. Ook werd de observatie niet in een schaal ingevuld maar vroegen de verpleegkundigen de patiënt door en gingen opzoek naar de oorzaak van de klacht. Klinische/verpleegkundige blik die het vak van verpleegkundige mooi maakte. Een goede verpleegkundige had een goede klinische blik. Op de intensive care werden IC-verpleegkundigen in opleiding rond 1980 geleerd niet alleen op de monitors te kijken maar bij een alarm naar de oorzaak te zoeken aan de patiënt. Was het alarm terecht (er is wat mis met de patiënt) of is er sprake van loos alarm. Er was veel te zien aan de patient. Ik was dus blij verrast, het artikel in de Scanner lezende, dat senior ccu-verpleegkundige Angela van Liempt een soortgelijke mening was aangedaan. Ik citeer haar uit het artikel:

Ook is het volgens mij niet goed dat leerling-verpleegkundigen, die opgroeien met scoremethoden, niet meer weten wat ze moeten met de uitkomsten van zo’n score. Stel dat een patiënt een zeven geeft voor de pijn. Toen we nog geen scorelijstjes invulden, vroegen we niet alleen naar de pijn, we vroegen ook door. Hoe komt het dat u pijn heeft? Ligt u niet goed? Heeft u soms een ander kussen nodig? Nu bellen we de arts en die geeft een pijnstiller’.

Dat laatste is verontrustend en een tijdbeeld dat in de hele gezondheidszorg lijkt door te woekeren. We zijn succesvolle ‘symptoombestrijders’ geworden en geen ‘oorzaakwegnemers’ meer. En veel erger: we zijn ‘symptoomregistreerders’ geworden.  Een arts geeft snel een recept voor pillen, maar heeft geen tijd (of zin) om lifestyle adviezen te geven waardoor de klachten (waarvoor de pillen zijn voorgeschreven) zouden kunnen verdwijnen en de pillen helemaal niet meer nodig zijn. Dat gevaar zit er bij de eindeloze verpleegkundige lijstjes ook in. De verpleegkundigen registreren en zijn hier zo druk mee dat ze vergeten om de oorzaak van de klacht op te zoeken en deze weg te nemen. Ook verpleegkundigen lijken ‘symptoombestrijders’ en ‘symptoomregistreerders’ te zijn geworden. Een verontrustende ontwikkeling die de individuele patiënt niet ten goede zal komen en het werk van de verpleegkundige minder aantrekkelijk maakt.

BONUS: Mathieu Weggeman over ‘spreadsheetfundamentalisten’ https://www.youtube.com/watch?v=32pqEbgNKbQ

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s