Een stijging van het aantal geëffectueerde orgaandonoren in Nederland in 2014: mooi, maar toch ook zorgelijk?

Screen Shot 2015-01-09 at 19.53.21 In 2014 waren er 271 postmortale orgaandonoren. Dit maakte de Nederlandse Transplantatie Stichting afgelopen dinsdag bekend. Dit is een ‘record’ aantal afgezet tegen de afgelopen jaren (16 individuele donoren meer dan in 2013). Een mooi bericht voor de patiënten op de wachtlijst voor een orgaantransplantatie. Een aantal van hen is nu getransplanteerd en anderen zullen eerder aan de beurt komen. Is de stijging te verklaren?

Het totaal aantal geeffectueerde postmortale orgaandonoren in Nederland is tussen 1995 en 2013 stabiel met circa 225 donoren per jaar. Er zijn twee soorten postmortale donoren: 1. zij die doodverklaard worden na vaststelling van de hersendood (deze patiënten liggen op een intensive care na een ernstige aandoening van de hersenen (zoals een hersenbloeding of hersenletsel door een ongeval), worden mechanisch beademd, buiten de hersenen leven alle organen en kunnen dus ‘levend’ uitgenomen worden en 2. zij die doodverklaard worden nadat op een intensive care de behandeling wordt gestaakt en gewacht wordt tot zij een hartstilstand krijgen en dan kort daarna organen kunnen worden uitgenomen. Echter, het aantal donoren dat doodverklaard is na vaststelling van de hersendood (DBD) daalt gestaag, terwijl het aantal donoren dat doodverklaard wordt na een circulatiestilstand (DCD) gestaag stijgt . In 2013 waren er in Nederland voor het eerst meer DCD (n=150) dan DBD (n=105).  Om in de toekomst voldoende organen voor transplantatie te kunnen blijven verkrijgen is het belangrijk dat het aantal DCD en DBD stabiel blijft, maar beter, gezien de stijgende behoefte aan donororganen, beide vormen van donatie in absolute aantallen stijgen. Het is nog onduidelijk hoe de verhouding voor 2014 werkelijk ligt. Screen Shot 2014-06-30 at 13.26.43 Totaal aantal geeffectueerde postmortale orgaandonoren in Nederland tussen 1995-2013 in vier clusters van jaren  (DBD = Donatie na hersendood; DCD = Donatie na circulatiestilstand) (Gegevens uit jaarverslagen Nederlandse Transplantatie Stichting) Screen Shot 2014-06-30 at 09.33.03 Totaal aantal geeffectueerde postmortale orgaandonoren per jaar 1995-2013 (DBD = Donatie na hersendood; DCD = Donatie na circulatiestilstand) (Tabel gemaakt met gebruik van gegevens uit jaarverslagen Nederlandse Transplantatie Stichting)  

De meeste hersendode orgaandonoren zijn overleden als gevolg van een subarachnoïdale bloeding (hersenvliesbloeding) (c.60%) of een traumatisch schedelhersenletsel (c.25%). Een belangrijke reden voor de daling van het aantal hersendode donoren is echter statisch, wenselijk en onveranderbaar: dat is de daling in de incidentie en sterfte van subarachnoïdale bloedingen en traumatisch schedelhersenletsel. Betere behandeling van hoge bloeddruk, een afname van het roken van sigaretten (hypertensie en roken zijn de twee belangrijkste risicofactoren voor een hersenvliesbloeding) en veiliger verkeer zijn hier de reden van. Daar kunnen en willen we uiteraard niets aan veranderen. De tweede reden is het hoge percentage weigering door nabestaanden. Dit laatste is mogelijk beïnvloedbaar en veranderbaar. Hoewel de absolute stijging van 16 donoren meer mooi lijkt is de trend zorgelijk. Daar de praktijk van harttransplantatie afhankelijk is van DBD, is er veel aan gelegen het maximale potentieel te waarborgen en waar mogelijk nog uit te breiden. Ook zijn levers afkomstig van hersendode donoren van aanzienlijk betere kwaliteit dan de levers die afkomstig zijn van DCD donoren. Hoewel de stijging dus een mooie ontwikkeling lijkt bezien vanuit de belangen van wachtenden op een donororgaan als totale groep is er dus toch een punt van zorg voor een deel van de ontvangers als blijkt dat de stijging te danken is aan een voortzetting van daling van DBD en een stijging van DCD.

Hoe de verhouding tussen het aantal DBD en DCD donoren is voor 2014 weten we nog niet. Voor een definitieve analyse moeten we nog even afwachten tot de NTS haar jaarverslag 2014 heeft gepubliceerd. Met name het absolute aantal aangemelde DBD en DCD donoren interesseert mij, dat zegt iets over het potentieel. Wordt vervolgd!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s