Bridge to nowhere

Screen Shot 2015-06-18 at 15.18.00

Dit jaar werk ik voor het vijfendertigste jaar aaneengesloten op de intensive care afdeling van het academisch ziekenhuis Rotterdam. In deze periode heb ik de patiëntenpopulatie en de behandeling van hun ziekten zien veranderen. Zo lijkt onze patiëntengroep zieker dan vroeger. Zieker in de zin van meer co-morbiditeit. Het is tegenwoordig geen uitzondering meer als zij twee of meer chronische aandoeningen onder leden hebben en daar overheen respiratoir problemen krijgen waarvoor opname op de IC noodzakelijk is. Uit een studie van vijf jaar geleden bleek dat 43% van de op een IC opgenomen patiënten aan chronische multi-morbiditeit leden (2 of meer chronische aandoeningen). Ik heb dit eens in februari van dit jaar geturfd voor de op onze IC opgenomen patiënten. Ik kwam toen op 56%. Chronische aandoeningen zoals COPD, diabetes type 2, hypertensie, chronisch hartfalen en obesitas kon ik het meeste turven.

In Nederland lijden op dit moment 5,3 miljoen inwoners aan een chronische aandoening, waarvan 1,9 miljoen aan multi-morbiditeit. Schattingen van het CBS laten zien dat dit aantal tot in 2030 zal oplopen tot respectievelijk 7 en 3 miljoen. Dit merken we nu al op de IC en dat zullen we in de toekomst nog veel meer gaan merken. Immers, patiënten met chronische ziekten zijn vatbaarder voor een andere ernstige ziekte of infectie en zijn dan zieker en moeilijker te behandelen dan een ‘gezond’ iemand met een dergelijke infectie. Als deze patiënten de intensive care opname overleven blijkt dat zijn ook daarna meer zorg consumeren. Een Canadese studie liet zien dat patiënten met twee onderliggende chronische ziekten die een ARDS op de IC overleefden daarna bijna drie maal meer zorg consumeerden dat een patient met ARDS zonder chronische aandoeningen. Andere studies laten zien dat patiënten met chronische co-morbiditeit minder vaak de IC opname overleven en dat bij deze patiënten vaker de behandeling als onsuccesvol (disproportioneel) wordt gestaakt. Toch vragen we ons zelden af of we deze patiënten wel moeten behandelen op de IC. Op het eerste gezicht een moeilijke en mogelijk ongewenste ethische vraag. Maar willen de patiënten zelf deze ingrijpende, invaliderende en vaak onsuccesvolle behandeling eigenlijk wel? We vragen het hen zelf eigenlijk nooit. Als een ernstige zieke patient met onderliggende co-morbiditeit zich op de spoedeisende hulp meldt wordt deze eigenlijk altijd op de IC opgenomen, omdat het kan, en de behandeling technisch gezien mogelijk is. Zelfs ingrijpende behandeling zoals ECMO en CVVH wordt in deze patiënten als vanzelfsprekend ‘geprobeerd’. Maar de ‘bridge to recovery’ of ‘bridge to transplantation’ (wat ECMO zou moeten zijn in een dergelijk geval) wordt na veel leed een ‘bridge to nowhere’.

Patiënten met (multi)co-morbiditeit zijn bekend bij orgaanspecialisten en huisartsen. Deze zouden ideaal gezien grenzen van zorg met hun patiënten moeten bespreken. Tot hoever moeten we gaan? Wilt u eigenlijk wel naar de IC? Veel zullen zeggen dit wel te willen als de uitkomst is dat zij daarna ‘op de oude voet’ zouden kunnen doorgaan. Maar als we stellen dat de kans dat zij zeker veel minder goed zouden kunnen functioneren na IC behandeling? Zouden zij het dan nog allemaal willen? Onderzoek laat zien dat velen dan niet meer willen.

Met de zorgwekkende toename van het aantal patiënten met chronische aandoeningen in Nederland de komende vijftien jaar zouden we dit wel moeten bespreken met hen. Om een aantal redenen. Ten eerste om onnodig leed te voorkomen bij patiënten en hun naasten. Ten tweede om kosten te beheersen. En ten derde om het werken op een intensive care voor artsen en verpleegkundigen mentaal werkbaar te houden. Dat laatste klinkt misschien raar, maar het onsuccesvol behandelen/verplegen van patiënten met chronische multi-morbiditeit blijkt een belangrijke reden voor morele stress te zijn, met alle gevolgen van dien. Tijd voor overdenking en bezinning.

Deze column verscheen ook in ‘Venticare Magazine‘ Juni 2015

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s