Boeken [Books]

Screen Shot 2013-01-08 at 08.17.46

Screen Shot 2012-12-23 at 11.38.35In april 2010 verscheen bij uitgeverij Atlas, Amsterdam mijn boek ‘De penisverkorter en andere opmerkelijke verhalen uit de geschiedenis van de geneeskunde‘. De tweede druk verscheen in september 2010. ISBN 978 90 450 1662 7

In december 2011 is er een Duitse vertaling verschijnen bij uitgeverij Piper. ISBN 978 3 492 27273 5

In september 2012 verscheen bij uitgeverij Wing of Thinking Publishing Co een vertaling in Zuid-Korea.ISBN 978-89-963007 7 9. De titel is niet ‘De Penisverkorter‘ in het Koreaans, maar ‘De man met twee…, de vrouw met vier….‘. Een mooie cryptische titel die verwijst naar het verhaal in het boek over Jean Baptisto, de man met de twee penissen en Blanche Dumas, de vrouw met de vier borsten.

In januari 2014 is de derde druk van De Penisverkorter verschenen

INHOUDSOPGAVE

  1. Alice in wonderland
  2. Het wonderlijke bedrog van Mary Toft
  3. Jean Baptista dos Santos, de Portugees met de twee penissen
  4. John Cummings, de dronken messeneter
  5. Jan de Doot, de radeloze Amsterdamse ijzersmid uit de Engelsche Steech
  6. François Deboze en het walgelijke zeehondenkind
  7. Hermentine ten Boom, de vrouw met het dode eierstokkind
  8. Het trucje van Friedrich Trendelenburg
  9. De ellendige ziektegeschiedenis van Eva Rumpel
  10. De penisverkorter
  11. Het tweehoofdige kind
  12. De over aardbeien kwijlende pad
  13. Impotentie, ‘al te happige wijven’ en afwezige vagina’s
  14. De bijzondere idioot
  15. De gulzige Baron
  16. Malpighi en Giacomini: de gevelde anatomen
  17. Sarah Harvey, de maagd met de groeiende borst
  18. Een kunstig waterhoofd
  19. Buitenaardse ontvoeringen en wurgende duivels
  20. De geroofde vrouwenlijken
  21. Schaamteloze dochterliefde
  22. Referenties per hoofdstuk

Flaptekst

Tussen 1500 en 1700 verschenen de eerste gedrukte medische boeken en tijdschriften. Deze juwelen van de vroege wetenschap zijn vergeten, maar bevatten boeiende beschrijvingen van kwalen en de geneeswijzen die men er toen voor bedacht. Veel van deze ziektebeschrijvingen zijn opmerkelijk vanwege de zeldzaamheid van de aandoening, vanwege het tijdsbeeld of de inventiviteit van de behandelende artsen en chirurgijnen. Dit boek onttrekt eenentwintig opmerkelijke verhalen uit de geschiedenis van de geneeskunde aan de vergetelheid. Ze zijn in de geest van de tijd geschreven en geplaatst in het perspectief van de hedendaagse medische praktijk.

Maak kennis met Sarah Harvey de maagd met de alsmaar groeiende borsten, Jean Baptista dos Santos de Portugees met de twee penissen en met Mary Toft die konijnen baarde. Verbaas u over de medische verklaring voor ontvoeringen door buitenaardse wezens, de allereerste beschrijving van het Syndroom van Down en waar de wanhoop van lijders aan blaasstenen toe kan leiden. Lees hoe de ziekelijke aandoening van Lewis Caroll de avonturen van Alice in Wonderland beïnvloedde, hoe men schaamteloos geroofde zwangere vrouwenlijken ontleedde, wat de dramatische gevolgen van paddenlikken zijn en hoe een eenvoudige penisverkorter het huwelijk (en de vrouw) van een zwaargeschapen Duitser redde.

De penisverkorter is een eerbetoon aan de artsen van weleer. Een bundel met opmerkelijke verhalen uit de geschiedenis van de geneeskunde vol tragiek en hoop, humor en horror.

Recensies

‘Deze prachtige ziektegeschiedenis noteerde de beroemde Leidse arts [Herman Boerhaave] in zijn Atrocis, nec descriptibus, Morbia historia […]; Erwin J.O. Kompanje vatte hem samen in zijn verbijsterende boek De penisverkorter. Kompanje is verzamelaar van historische boeken op het terrein der geneeskunde en zelf medicus. Hij weet waar hij over spreekt bij zijn beschrijvingen van beschrijvingen van zeldzame aandoeningen van de mens. De penisverkorter bevat 21 medisch-historische uitzonderlijkheden. […] Fascinerend is al meteen de eerste bijdrage, waarin het groei- en krimpavontuur uit Alice in Wonderland in verband wordt gebracht met migraineklachten uit de medische literatuur. […] Erwin Kompanje’s De penisverkorter levert vele bewijzen dat de werkelijkheid het in onwaarschijnlijkheid vaak van de literatuur wint. Een heerlijk boek.’ – Atte Jongstra in NRC Handelsblad, 4 juni 2010

‘De penisverkorter bevat 21 wonderlijke medische geschiedenissen die de lezer meevoeren naar een wereld van Siamese tweelingen, een dronken messenlikker en een vrouw met een alsmaar groeiende borst. Veel verhalen lijken in eerste instantie bizar, maar gaan feitelijk over aandoeningen die nog steeds regelmatig voorkomen.’ – Suzanne Docter, Algemeen Dagblad

‘Smeuïge anekdotes uit de zeventiende eeuw. Een leuk inkijkje in de ontwikkeling van het vak. […] Bij alle oude verslagen over misvormingen en bizarre aandoeningen maakt hij een vertaalslag naar de taal van de hedendaagse arts. […] Wat De penisverkorter vooral mooi laat zien, is de enorme waardevermeerdering van een mensenleven door de jaren heen.’ – Medisch Contact

DSC_0004

‘Een uiterst vermakelijk boek.’ – EOS Magazine

‘Het verhaal over de Amsterdamse smid die zichzelf – met succes- opereerde aan een blaassteen zo groot als een kippenei is mijn favoriete wegtrekkertje. Andere hoofdstukken zijn ook interessant zonder dit soort extremiteiten.[…] Het hoofdstuk over de Britse ‘bodysnatchers’ en de eerste gedetailleerd geïllustreerde ontledingen van hoogzwangere vrouwen (18e eeuw) is met speciale betrokkenheid geschreven en het meest literaire deel. Het hoofdstuk over slaapverlamming (met de daarbij gepaard gaande hallucinaties van demonen, vampiers en buitenaardsen) is met een verhelderende dosis scepsis geschreven. Over medische curiositeiten is in Nederland nog lang niet zoveel geschreven als bijvoorbeeld in Amerika, maar Erwin Kompanje verzamelde voor De Penisverkorter 21 vermakelijke en vaak uiterst fascinerende verhalen. Het is lichte kost; de schrijver beschikt over een fraaie collectie antieke medische boeken maar pronkt niet met zijn eruditie. De toon is goed getroffen, uiterst toegankelijk, humoristisch maar niet te jolig, en met genoeg medeleven voor de beschreven patiënten.’  – Zone5300.nl

‘De penisverkorter is het boek dat speels kennis meedeelt en zijn lessen kruidt door te grossieren in ongelooflijke maar relevante verhalen. Uiteraard is het boek van Kompanje in de eerste plaats bedoeld om amusante weetjes en waargebeurde sterke verhalen te brengen, maar dat er haast achteloos ook enkele geschiedenislessen en wetenschappelijke weetjes meegegeven worden, is meer dan mooi meegenomen’ Jurgen Boel in Goddeau, magazine over muziek en andere

‘Onderhoudend om te lezen als voorbeelden van rare gevallen uit oude boeken, vaak met de oorspronkelijke illustraties.’ – NBD Biblion

‘Vermakelijke boekje. […] Klinisch ethicus Kompanje vist merkwaardige, soms bizarre, soms gruwelijke kwalen en geneeswijzen op’.’ – Tijdschrift voor Verpleegkundigen

‘Dit is niet alleen een vermakelijk, maar ook een leerrijk boek; een heerlijke inleiding op de wonderlijke werkelijkheid, ver voorbij de wildste verzinsels. ****  Aanrader van de week. – Standaard der Letteren

Iedereen kent vast wel de oude grap waarbij een (middeleeuwse) tandarts met behulp van een grote hamer en vervaarlijk ogende tang zijn klanten te lijf gaat. Het oogt grappig en pijnlijk tezelfdertijd, maar het is bovenal minder ver van de waarheid dan we zouden durven dromen. De geneeskunde kent immers een pijnlijke maar ook inventieve geschiedenis. De oude geneeskundige geschriften en handboeken voor artsen, bij voorkeur deze van voor 1900, blijven de ultieme bron voor eenieder die meer wil weten over als geneeskundig instrument vermomde marteltuigen en de eraan gekoppelde krankzinnige therapieën. Maar aangezien dergelijke werken niet alleen schaars zijn maar bovendien ook menige beurs te boven gaan, dienen er alternatieven gezocht te worden. Erwin J.O. Kompanjes De penisverkorter is er zo één, een vrolijk werkje dat gretig uit deze werken citeert, zoals zijn ondertitel En andere opmerkelijke verhalen uit de geschiedenis van de geneeskundeduidelijk maakt. Maar Kompanje is er zich ook terdege van bewust dat een loutere oplijsting van ‘vermakelijkheden’ niet lang beklijft en snel dreigt te vervelen. Het loont veel meer om een aantal opmerkelijke casussen eruit te lichten en deze van de nodige omkadering te voorzien en waar mogelijk zelfs met hedendaagse inzichten te duiden. Van een rariteitenkabinet kan dan ook geen sprake zijn, al spelen verhalen over het walgelijke zeehondenkind of het tweehoofdige kind voldoende in op een verlangen naar sensatie, terwijl de lezer bij hoofdstukjes over de penisverkorter, een maagd met een groeiende borst, impotentie of afwezige vagina een besmuikt grinniken niet onderdrukken kan. Het zijn de krenten in de pap die verder ook bestaat uit minder tot de verbeelding sprekende uitstapjes richting idiotie en het syndroom van Down, lijkenrovers (voor de wetenschap) en oplichters die beweerden van dieren te zijn bevallen. Het mogen terecht opmerkelijke verhalen genoemd worden. Kompanje serveert hier een bloemlezing die enerzijds de onbeholpenheid en onwetendheid in de verf zet maar tezelfdertijd een hulde is aan de inventiviteit en het doorzettingsvermogen van artsen en gewone mensen. Of kent u iemand die bereid is de eigen geslachtsorganen met een mes te lijf te gaan in de hoop zichzelf van nierstenen te bevrijden? Ook de idee dat hygiënische voorschriften en dus ook schone handen bij een bevalling van primordiaal belang zijn, was niet altijd vanzelfsprekend. De penisverkorter is het type boek dat speels kennis meedeelt en zijn lessen kruidt door te grossieren in ongelooflijke maar relevante verhalen. Uiteraard is het boek van Kompanje in de eerste plaats bedoeld om amusante weetjes en waargebeurde sterke verhalen te brengen, maar dat er haast achteloos ook enkele geschiedenislessen en wetenschappelijke weetjes meegegeven worden, is meer dan mooi meegenomen.

Jurgen Boel – 29 november 2010 ENOLA.BE

‘Je wrijft je ogen uit, de gedachten gaan uit naar broodjes aap, maar het is allemaal waar. Kompanje licht ons voor: ’De moderne diagnose van deze gevallen, die nog regelmatig voorkomen, is Pygopagus parasiticus, een onvolledige Siamese tweeling, waarbij een deel normaal en het andere ernstig mismaakt is. Tegenwoordig worden een derde been en een extra penis vrij snel na de geboorte chirurgisch verwijderd, en een tweede vagina wordt gesloten.’
Het kan nog gekker, zoals bij het in 1893 beschreven geval van een man die op zijn rug, ten hoogte van de lendenwervels, een verdikking had: schaamhaar met in het midden een penis met een normaal ontwikkelde eikel. Heel bijzonder was dat de penis in erectie kon komen. Dr. Erwin J.O. Kompanje sluit dit verhaal als volgt af: ’Velen zullen hierbij hun fantasie de vrije loop laten, mijmerend over de ongekende mogelijkheden.’ Nederlandse Vereniging van Golfspelende Journalisten

Op de Amerikaanse site BoingBoing

Op website Selexys:

Screen Shot 2012-12-02 at 19.26.33

Lezersreactie op Bruna.nl:

‘Vroeger ging men naar de circus of naar de kermis om fenomenen te kunnen zien op lichamelijk en geneeskundig vlak. De dikste dame van de wereld, de vrouw met de baard,… Allemaal zaken die tot de verbeelding spraken, en die wel degelijk van alle tijden zijn. Maar deze fenomenen lijken ook puur in de wetenschappelijke wereld aanwezig te zijn, en het is daarover dat dit boek een boeiend relaas weet te geven, waar we op een meer dan schokkende wijze een geschiedenis krijgen van die speciale gevallen, deze mensen met afwijkingen, deze geneeskundige rariteiten, die hier worden geplaatst in hun tijd, met de nodige afbeeldingen, maar tevens ook met een beschrijving van de eigenheden van deze afwijkingen. Ongelooflijke verhalen, stadslegenden, lijken ze soms, maar wel degelijk verhalen die de geschiedenis ons achterliet, en vandaag de dag nog steeds even cru, ongezouten, rauw en afschuwelijk lijken, maar toch op een boeiende wijze worden beschreven in dit boekje dat je met moeite weet weg te leggen. Een man met twee penissen, een kleine jongen met hoofden, …. Je kan het je niet zo gek inbeelden of het is wel degelijk een case dat je kan terugvinden in dit bijzonder knap boekje.’ – Vier sterren

Op Suite101.de:

Kuriositäten aus 500 Jahren Medizingeschichte

Insgesamt 21 Kapitel geben einen erstaunlichen Einblick in die düstere Welt der Pathologiesäle, Hospitale und Baderstuben der vergangenen Jahrhunderte. In mitreissendem und gleichzeitig fachmännischem Stil berichtet der als versierter Kulturanthropologe im medizinischen Bereich geltende Autor von doppelköpfigen Babys, künstlich herbeigeführten Wasserköpfen und Männer mit zwei Penissen, die bereits damals einige Aufmerksamkeit auf sich zogen. Ausserdem finden Frauen mit zwei Vaginen, schmerzhafte Eigenoperationen, seltsame Krankheiten mit ebenso seltsamen Behandlungsmethoden sowie ein Messerschlucker, der es mit der Messerschluckerei etwas übertrieben hat Einklang in das schaurig unterhaltsame Büchlein. Auch auf den Zusammenhang von Alice im Wunderland und Migräne wird eingegangen und eine Frau, die es schaffte Kaninchen zur Welt zu bringen wird genauer beleuchtet.

Aus medizinischer Sicht und doch verständlich

Schnell wird klar, dass es sich bei dem in Rotterdam wohnhaften Autoren um einen Fachmann handelt, der sich bereits seit Jahrzehnten mit medizinischen Kuriositäten beschäftigt. Auch wenn einige medizinische Begriffe ihren Weg ins Buch gefunden haben, ist „Der Penisverkürzer“ doch ein allgemein verständliches Werk geblieben. Einzig die erwähnten, teils langen Buchtitel in Englisch, Französisch, Niederländisch und Latein lassen den Laien hin und wieder eine Übersetzung vermissen.

Oftmals lassen sich die vorgestellten Fälle wie eine schaurige, teils tragische Kurzgeschichte lesen, was den Spannungsgehalt zusätzlich steigert. In den einzelnen Kapiteln wird jeweils auf einen Fall im Besonderen eingegangen und nebenbei einige ähnliche Begebenheiten beschrieben.

Schreckliches aus der Geschichte der Medizin

Obwohl der Buchrücken eine Mischung aus Humor und Horror verspricht, wirken die hervorgehobenen Kuriositäten nur selten wirklich lustig. Viel eher sind diese schaurig oder geradezu erschreckend. Selbst der titelgebende Penisverkürzer weist einen ernsten Hintergrund auf, schliesslich wäre die arme Frau des Mannes mit dem zu grossen Glied ohne diese – in der Vorstellung sicherlich witzige – medizinische Erfindung grausam ums Leben gekommen. Überaus Interessant sind die Kuriositäten aber allemal! Die passenden Bilden, die ebenfalls allerhand Kurioses zeigen, tragen ihr übriges zum gelungenen Gesamtbild des Buches bei.

Fazit zu „Der Penisverkürzer“

Auf verständliche und spannende Weise hat Erwin J. O. Kompanje die schaurigsten und zugleich skurrilsten Fälle der Medizingeschichte zusammengetragen. „Der Penisverkürzer und andere Merkwürdigkeiten aus 500 Jahren Medizingeschichte“ stellt eine kurzweilige und interessante Lektüre dar, die jedem der sich für Medizingeschichte, Geschichte in Allgemeinen oder ganz einfach bizarren Begebenheiten begeistert sehr zu empfehlen ist.

Vollständigen Artikel auf Suite101.de lesen: Erwin J. O. Kompanje: Der Penisverkürzer | Suite101.de http://suite101.de/article/erwin-j-o-kompanje-der-penisverkuerzer-a128653#ixzz2CNw4qnbz

Screen Shot 2013-07-22 at 10.03.26Screen Shot 2013-07-22 at 10.02.28

Op Amazon.de: Wer gern einmal herausfinden möchte, ob es ihm möglich ist beim Lesen Ekel zu empfinden, dem sei dieses Buch als Testobjekt herzlichst empfohlen. Zartbesaiteten ist allerdings eher davon abzuraten, denn auf dem knapp 200 Seiten langen Exkurs durch die Medizingeschichte holt der Autor so einige Merkwürdigkeiten aus der Kuriositätenkiste.
Der Penisverkürzer In den Kapiteln findet man unter anderem Männer mit zwei Penissen, künstliche Wasserköpfe, die Geschichte von Francoise Deboze und dem grässlichen Robbenkind oder eine Frau, die angeblich tote Monster gebar, sich aber nur tote Tierteile in ihre Vagina steckte. Dieses Buch ist ein gelungener Mix aus Horror und Humor, allerdings ist man als Mediziner etwas im Vorteil, sich gut unterhalten zu lassen, da sicher nicht jeder beispielsweise das Interesse am Entstehungshintergrund der ersten präzisen, anatomischen Illustrationen von Hochschwangeren im 18. Jahrhundert teilt. Ungeschönt, das volle Programm. Massentauglicher sind dann hingegen Geschichten darüber, warum Alice im Wunderland zur Erforschung der Migräne beigetragen hat oder wie ein Penisverkürzer funktioniert. Warum sind einige US-Amerikaner inhaftiert, nach dem sie des „Krötenleckens“ beschuldigt wurden und was ist dran an diesem Mysterium?! Diese und andere Fragen beantwortet Erwin J. O. Kompanje, selbst Arzt und Wissenschaftler, in 21 Kurzgeschichten aus 500 Jahren Medizinhistorie. Dabei kann man dem Autor nicht vorwerfen zu wenig Quellenangaben gemacht zu haben. Die einzelnen Kapitel wirken gut recherchiert und sind recht zügig durchgelesen und es ist sicher für jeden etwas dabei, das einen Aha-Moment auslösen wird, egal ob Mediziner oder nicht.

Text: Stephanie Weber  Der Redakteur meint: /5 Punkte
Screen Shot 2013-02-07 at 14.48.57
Screen Shot 2013-02-07 at 14.49.18
Screen Shot 2015-05-30 at 14.26.59
top_wing2_1101
Hier een preview voor de Koreaanse versie
Screen Shot 2013-01-08 at 08.19.46
 In oktober 2012 verscheen bij Uitgeverij Bohn, Stafleu en Van Loghum een boek over klinische ethiek op de intensive care. Het zijn 37 overdenkingen over algemene ethische dilemma’s die artsen en verpleegkundigen regelmatig meemaken in hun werk op de IC. Het is een bewerking van een serie columns die de laatste jaren in het Nederlandstalige tijdschrift ‘Critical Care’ verscheen. Geen indrukwekkende zeldzame gevallen, maar alledaagse ethische problemen met betrekking tot toestemming voor behandeling, orgaandonatie, afzien en staken van behandeling, triage en beroepsgeheim.

Tegelijkertijd verscheen bij dezelfde uitgever een boek over het afzien en staken van behandeling op de intensive care. Het is een praktisch boek met tips en tricks voor de dagelijkse praktijk.Vol met handige flowcharts (routeplanners) waarin houvast wordt gegeven voor beslissingen voorafgaande aan het sterven van patiënten op de intensive care. Een praktisch boek voor intensivisten, fellows intensive care en intensive care verpleegkundigen die in hun werk te maken krijgen met het afzien en staken van intensive care behandeling.

.

Recensie uit Tijdschrift Gezondheidszorg en ethiek, 2013

Screen Shot 2013-07-12 at 23.02.26

Recensie uit KRITIEK, april 2013

Screen Shot 2013-10-16 at 18.00.49

Recensie uit Tijdschrift voor Ziekenverpleging, Januari 2013:

Screen Shot 2013-03-07 at 15.33.43

Screen Shot 2013-03-29 at 15.26.22

Screen Shot 2013-01-08 at 08.21.10

In juni 1999 verscheen bij uitgeverij Van der Wees een handelsuitgave van mijn proefschrift Geven en nemen. De praktijk van postmortale orgaandonatie. Een kristische beschouwing.  Proefschrift Erasmus Universiteit Rotterdam: 1-469 (Handelsuitgave bij uitgeverij Van der Wees, Utecht, ISBN 90-5805-004-1

Klik hier voor een PDF van het gehele boek PROEFSCHRIFT 1999 En hier voor een recensie uit het Nederlands tijdschrift voor Geneeskunde NtvG 1999

Screen Shot 2013-01-08 at 08.23.29

In 1996 verscheen het boek ‘Ethiek en recht toegepast. Integeratie tussen ethiek, recht en de verpleegkundige praktijk‘ bij Thieme Meulenhoff.

Het leerboek, dat vooral op HBO-V opleidingen werd gebruikt beleefde meerdere drukken, maar is nu (2012) toch wel aardig verouderd.

Ik schreef het boek samen met verpleegkundig docent/researchcoordinator Ditty van Duijn en ex-IC verpleegkundige/advocaat Ernst J.C. de Jong.

Screen Shot 2013-10-05 at 21.50.48

DSC03790In september 2003 verscheen bij de NVVE het boekje ‘Verpleegkundigen en euthanasie, hulp bij zelfdoding en andere beslissingen rond het levenseinde’. ISBN 90-74500-56-0

2 thoughts on “Boeken [Books]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s