Publicaties Geneeskunde (medische geschiedenis [History of Medicine] )

DSC05341
In mijn eigen bibliotheek met de magnifieke dermatologische atlas ‘Leçons sur les maladies de la peau‘ van Alphée Cazenave (Paris, 1856)

In 1976 kocht ik mijn eerste antiquarische medische boek. Sindsdien heb er er vele honderden weten te bemachtigen, waaronder absolute topstukken en iconen uit de geschiedenis van de geneeskunde.

In deze boeken, verschenen tussen 1546 (het oudste medische boek dat ik bezit, de anatomische atlas van Estienne) en circa 1900, zoek ik naar  beschrijvingen van zeldzame ziektebeelden of opmerkelijke en bijzondere behandelingen. Over deze vondsten publiceer ik sinds 2003 in de wetenschappelijke en populair-wetenschappelijke literatuur. In 2010 verscheen mijn eerste boek over deze verhalen, De Penisverkorter, bij uitgeverij Atlas (zie verder op mijn website bij ‘Boeken’), dat ook in het Duitse en Zuid-Koreaanse vertaling verscheen.

Vooral de vondsten van eerste beschrijvingen van ziekten of eerste medische behandelingen stimuleren mij tot het schrijven van wetenschappelijke publicaties. Zo vond ik onder andere:

  1. De eerste beschrijving van Malingering bij proxy uit 1593
  2. De eerste beschrijving van externe liquor drainage bij congenitale hydrocephalus uit 1744
  3. De eerste beschrijving en illustratie van Meckel-Gruber syndroom uit 1684
  4. De eerste gedetailleerde beschrijving van een extra-duraal meningeoom uit 1730
  5. De eerste beschrijving van een succesvolle laparotomie voor een extra-uteriene  zwangerschap uit 1694
  6. Een correctie met betrekking tot de eerste beschrijving van Roberts syndroom uit 1672
  7. De eerste beschrijving van een hoog lactaat bij sepsis in 1843
  8. De eerste beschrijving van slaapverlamming met hypnagogische hallucinaties uit 1664
  9. Een eerste geval van migraine veroorzaakt door het eten van aardbeien uit 1627
  10. De eerste beschrijving van necrotiserende fasciitis door Vibrio vulnificus uit 1801
  11. De eerste beschrijving van subcutaan emfyseem van de onderbuik en dijen uit 1593
  12. De eerste beschrijving van arteria basilaris trombose uit 1828
  13. De eerste beschrijving van Kernohan’s notch uit 1927
  14. Dat Trendelenburg de naar hem genoemde houding niet als eerste door hem beschreven is

In 2011 maakten Ingeborg Brunt en Eric Blom,hierop gebaseerd, een Pilot over ‘Verhalen uit de geschiedenis van de geneeskunde’, waarin ik over de anatomische les, de ijzeren long en Siamese tweelingen vertel. Deze film is hier te bekijken.

Ik geef regelmatig (zeer gewaardeerde) lezingen waarin ik beeldend vertel over mijn zoektocht door de oude medische literatuur (zie aparte pagina ‘Presentaties’).

Screen Shot 2014-09-22 at 16.50.16
Nachtcollege in Museum Boerhaave 20 september 2014

 

Hieronder de links naar PDFs van alle artikelen:

Screen Shot 2014-10-05 at 14.20.58

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.22.05

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 21.08.20PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.23.30

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.38.20PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.25.23PDF:klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.26.11PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.26.51PDF:klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.27.39

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.35.21

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.28.32

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.30.02PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.43.57PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.37.19

PDF:PDF

Screen Shot 2014-10-05 at 14.36.19

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.31.25

PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.32.03PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.32.44PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.33.20

PDF: PDF

Screen Shot 2014-10-05 at 14.33.58PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.34.39PDF: klik hier

Screen Shot 2014-10-05 at 14.49.34

PDF: klik hier

Screen Shot 2015-01-23 at 14.31.36

PDF

Screen Shot 2015-11-02 at 16.13.27

PDF

Screen Shot 2014-10-09 at 17.43.03

PDF

Screen Shot 2016-04-17 at 23.02.04

Naast de publicaties in wetenschappelijke tijdschriften zijn er van mijn hand ook een reeks aan populair-wetenschappelijke medisch-historische publicaties verschenen.

Hieronder een chronologische lijst:

Kompanje, E.J.O. 2002. Een halve broer aan je buik. Over asymmetrische dubbelmonsters bij mens en dier. Straatgras 14: 4-9 PDF

Kompanje, E.J.O. 2003. Teratologische objecten in het Natuurmuseum Rotterdam. Deel 1. ‘twee eenheden’ (symmetrische dubbelmonsters). Straatgras 15 (1/2): 2-4 PDF

Kompanje, E.J.O., 2004. ‘De Dreuning der daverende hersenen’ Behandeling van traumatisch schedelhersenletsel in Nederland in de 17e eeuw. Casuïstiek uit de werken van Nicolaes Tulp, Cornelis Stalpart van der Wiel en Job van Meekeren. Abstracts Wetenschappelijke vergaderingen, Ariez Pharma Consultancy: 16-17

Kompanje, E.J.O., 2004. Teratologische objecten in het Natuurmuseum Rotterdam. Deel 2. ‘Waterhoofden en open ruggen’ (afwijkingen van de hersenen en de neurale buis). Straatgras 16(1): 8-10 PDF

Kompanje, E.J.O. 2004. “Lepus cornutus’ een haas met een gewei: een mythologische wezen, een grap van de taxidermist of realiteit? Straatgras 16(4): 45-47 PDF

Kompanje, E.J.O. 2005. ‘Verwondering, verbijstering en verontrusting’ De geschiedenis van de Westerse teratologie. Capita selecta Programma najaar 2005. Erasmus MC, Universitair medisch centrum Rotterdam, pagina 7

Kompanje, E.J.O., Moeliker, C.W., 2006. Een unieke, historische collectie menselijke foetussen. Straatgras 18(4): 46-48 PDF

Kompanje, E.J.O., Moeliker, C.W. 2009. Een bijzondere aanwinst: acht delen van ‘The Orchid Album’. Straatgras 21(1): 5-6 PDF

Kompanje, E.J.O. 2010. Naar vis stinkend kind. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) Februari 2010: 42 PDF

Kompanje, E.J.O. 2010. Millennium lang op dwaalspoor. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) Mei 2010: 46 PDF

Kompanje, E.J.O. 2010. Extreem magere lijken met kort-geschoren haar. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties), September 2010: 50 PDF

Kompanje, E.J.O. 2010. Musketkogels en een hoed van vlees. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties), December 2010: 50 PDF

Kompanje. E.J.O. Kolenarbeider met paarse plakkaten. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties)Maart 2011: 46 PDF

Kompanje, E.J.O. Jonge vrouwen met opstijgende verlamming. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) juni 2011: 46 PDF

Kompanje, E.J.O. Roken al een eeuw dodelijk. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) September 2011: 48 PDF

Kompanje, E.J.O. Leraar en pastor met borstpijn. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) December 2011: 46 PDF

Kompanje, E.J.O. Geen geld maar rel. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) Maart 2012: 46 PDF

Kompanje, E.J.O. Het soldatenhart. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) Juni 2012: 46 PDF

Kompanje, E.J.O. Het kleine harige meisje. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) Oktober 2012: 46-47 PDF

Kompanje, E.J.O. 2012. De penis van de overheid. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) december 2012: 46 PDF

Kompanje, E.J.O. 2013. Oostenrijkse smid met bijzondere kanker aan handen en voeten. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) 42(1): 54 PDF

Kompanje, E.J.O. 2013. Wie heeft de grootste? Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) juni 2013: 58 PDF

Kompanje, E.J.O. 2013. Pijn, die wrede gast. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) 3: 54 PDF

Kompanje, E.J.O. 2013. De dubbele groeve van Rolando. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) 4: 54 PDF

Van Kleef, R., Kompanje, E.J.O. 2013. Sterrenkijkers, waterhoofden & paddenkoppen. Informatieboekje bij de tentoonstelling in het natuurhistorisch. Uitgave Natuurhistorisch Museum Rotterdam pagina 1-27 NHM.folder sterrenkijkers V03 pp

Van Kleef R., Kompanje E.J.O. 2013. Sterrenkijkers, waterhoofden & paddenkoppen. Straatgras 25(2): 30-33

Kompanje, E.J.O. 2014. Ontdekking ‘kleinzieligheid’ in de hersenen. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) 43;1: 58 PDF

Kompanje, E.J.O. 2014. Tilmachine bij vetzucht. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) 43:2: 58 PDF

Kompanje, E.J.O. 2014. Dokter, mijn pruik past niet meer. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) 43:3:58 PDF

Kompanje, E.J.O. 2014. Kindermishandeling voor geldelijk gewin. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties) 43:4:58 PDF

Kompanje, E.J.O. 2015. De gulzige admiraal. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor externe relaties)  44:1: 58 PDF

Kompanje, E.J.O. 2015. Frederike Meyboom. VIP Science mei 2015: 18-19

Kompanje, E.J.O., 2015. De bedachtzame maar onverschrokken chirurg. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor extreme relaties) 44; 2: 58

Kompanje, E.J.O., 2015. Anna Reynvaan. VIP Science oktober 2015:

Kompanje, E.J.O. 2015. Het curieuze lepelblad en de scheurbuikige VOC-scheepslieden. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor extreme relaties) 44;3: 58

Kompanje, E.J.O. 2015. Anna Reynvaan. De wittekruiszuster die de Nederlandse verpleegstersopleiding niveau gaf. VIP Science 3: 18-19

Kompanje, E.J.O. 2015. De plotse dood van de kleermaker.  Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor extreme relaties) 44;4: 58

Kompanje, E.J.O. 2016. Heel bijzondere anatomische dwaling. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor extreme relaties) 45;1: 58

Kompanje E.J.O. 2016. Verpleegkundigen als anesthesisten, aankomende dokters als verpleeghulpen. Vip Science, mei 2016: 18-19

Kompanje, E.J.O. 2016. De dood huist in de darm. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor extreme relaties) 45;2: 58

Kompanje, E.J.O. 2016. De arme schoenmaker en zijn barmhartige dokter. Monitor (Magazine van het Erasmus MC voor extreme relaties) 45;3: 58

Kompanje, E.J.O. 2016. Bien De Brink-Tjebbes, verpleegkundige voor ‘heel de mens’ VIP Science 5 (november 2016): 18-19

________________________________________________________________

Voor elk nummer van REALMag, een zichzelf ontdekkend magazine over identiteit, kunst en wetenschap, schrijf ik een historische column:  (http://www.realmag.nl)

Kompanje, E.J.O. 2013. The beauty of shame. REALmag  1: 15

Kompanje, E.J.O. 2014. Dubbele manipulatie. REALMag 2: 52

Kompanje, E.J.O. 2015. Stille waanzin. REALMag 2,5: 34

Kompanje, E.J.O. 2015. Het zwart-wit denken van Carolus Linnaeus. REALMag 3:

Kompanje, E.J.O. 2016. Het scheenbeen van Desiderius Erasmus. REALMag #4, oktober 2016. Vijf pagina’s

 

Schermafbeelding 2015-09-03 om 13.02.35

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s